Posts tonen met het label POLET J. Alle posts tonen
Posts tonen met het label POLET J. Alle posts tonen

zondag 12 mei 2013

ADRIAAN REMIËNS, JAN HAVERMANS, THEO VOS EN JOHAN POLET – gevelbeelden Mercatorplein









Het Mercatorplein is het centrum van plan-West ofwel het 6000-woningenplan, dat in 1922 door een particuliere bouwerscombinatie bij de gemeente werd ingediend. H.P. Berlage ontwierp het plein. De beeldhouwers Adriaan Remiëns, Jan Havermans, Theo Vos en Johan Polet kregen in 1927 de opdracht de flats op het plein van beeldhouwwerk te voorzien en werden betaald uit het gemeentelijk steunkrediet.

vrijdag 7 december 2012

HARALD SCHOLE - Viaductversieringen Nieuwe Hoogstraat





Vandaag een reactie ontvangen van beeldend kunstenaar Harald Schole op mijn blogbericht van 17 april 2011 betreffende de viaductversieringen aan winkelpanden aan Nieuwe Hoogstraat 12-16:

“ Ik mocht uitzoeken wat ik interessant vond. Dwalend over de opslagplaatsen van Monumentenzorg zag ik klokgevels, trappen, gevelstenen en allerlei ornamenten. Ineens werd mijn aandacht getrokken door die grote brokken graniet grotendeels weggezakt in de modder”.
Harald Schole vertelt over zijn eerste opdracht na de Rietveld Academie. In 1981 was aan hem de opdracht gegund om in nieuwbouw in de Nieuwe Hoogstraat oude gevelstenen te verwerken in de moderne architectuur. Een wens van de architect Guido van Overbeek en de buurt werden daarmee vervuld.
“ Daar aan de rand van de stad vond ik 12 stukken van dezelfde steensoort. Het leek werk van Hildo Krop. Het bleken echter sculpturen uit de jaren dertig, gemaakt voor viaducten in het traject van de geplande ringspoorbaan (de huidige A10). Ze lagen daar al sinds de jaren 50 van de vorige eeuw en niemand wist wat ie er mee aan moest. Alles was trouwens wel gedocumenteerd. Zo ontdekte ik dat niet Krop maar verschillende kunstenaars, in reliëfs symbolen verwerkten die met de spoorwegen en vooruitgang te maken hebben. Jan Polet verbeeldde Nijverheid door een man met raderen en een hamer. Jan Trapman typeerde Energie door man blazend boven een fluitketel met stoom. Van zijn hand is ook een rennend paar, een seinpost en saluerende hand van de stationschef. En Mercurius symbool van de handel. Deze symbolen vond ik ook passend voor deze plek. In de Nieuwmarkt was na een tumultueuze tijd sprake van stadsherstel. De oorlog, de sloop vanwege de metro hadden van de Hoogstraat een treurige straat gemaakt, met gaten door sloop en verder veel verwaarloosde en dichtgetimmerde panden. Met de nieuwbouw van woningen en winkels kwam er weer leven in de buurt.
De ringspoorbaan is er nooit gekomen en de overbodige viaducten zijn met dynamiet gesloopt, dat is bepaald niet zachtzinnig gegaan. De stenen waren niet alleen beschadigd maar bedekt door een algenlaag. Gelukkig waren de beeltenissen nauwelijks aangetast. Weken ben ik bezig geweest met mijn hamer en beitel van gehard staal. Ik heb wel 3 kilo aan metaal platgeslagen om ze zo te bewerken dat ze in de nieuwbouw pasten. De beeldkant van de stenen zijn zorgvuldig schoongemaakt, het bijwerken betrof alleen de ruwe zij- en achterkanten. De etalages kregen brede vensterbanken, vier staande beelden plaatste ik als pylonen in de gevel. Verder adviseerde ik verticaal metselwerk om zo een verbinding te maken tussen de plint en de dakbekroning.
Hoewel ik het zelf erg geslaagd vind en hergebruik geen novum is (Schole’s voorbeeld is bijvoorbeeld het bronzen vierspan uit de oudheid, later geplaatst op de basiliek van San Marco in Venetië) kwam er snoeiharde kritiek op deze vervlechting van architectuur en kunst. Kunsthistoricus Baalman vond de reliëfs volledig uit zijn context gerukt dat was van mening dat het werk in een museum thuishoorde. Het toenmalig hoofd monumentenzorg vond dat de stad zelf de beste bewaarplaats was omdat deze kunst altijd een openbare functie had gehad.

donderdag 22 maart 2012

JOHAN POLET – Prins Willem van Oranje





In de zijgevel van het Hervormd Lyceum aan de Schubertstraat is in 1935 een groot reliëf met Prins Willem van Oranje op een steigerend paard aangebracht.
Aan de onderzijde van het reliëf, gemaakt door Johan Polet,  lezen we:
WILLEM VAN ORANJE
STANTVASTICH IS GHEBLEVEN
MYN HERT IN TEGHENSPOET

dinsdag 15 november 2011

JOHAN POLET – Ferdinand Domela Nieuwenhuis





Het reliëf op de sokkel van het standbeeld van de socialistisch voorvechter Ferdinand Domela Nieuwenhuis op het Nassauplein, geeft Prometheus weer. De Griekse held Prometheus stal het vuur uit de hemel en gaf het aan de mensen, waarna oppergod Zeus hem aan een rots liet vastketenen. In twee eerdere ontwerpen had Johan Polet de Griekse mythe als driedimensionaal beeld centraal gesteld, met een ondergeschikte plaats voor Domela. Pas in een derde ontwerp uit 1930 liet Polet zich leiden door de traditionele vorm van een standbeeld op een sokkel.  De afbeelding op de sokkel kan als symbool voor Domela Nieuwenhuis' gevangenschap in 1886 worden opgevat. De fakkel - het vuur - in de opgeheven linkerhand kan geïnterpreteerd worden als het licht der waarheid dat hij aan de mensen bracht.

vrijdag 30 september 2011

JOHAN POLET - Scheepstimmerman




Op het Enkhuizerplein staat een scheepstimmerman, verbeeld door Johan Polet in 1960. In Nieuwendam was van oudsher het dorp waar de scheepsbouwers woonden die in de nabijgelegen werven werkten.

zondag 17 april 2011

THEO VOS / JAN TRAPMAN / JOHAN POLET / FRITS VAN HALL / ADRIAAN REMIËNS / MARINUS VREUGDE – Viaductversieringen









In de Nieuwe Hoogstraat staat een opmerkelijk gebouw uit 1983. Het gebouw zelf is niet zo bijzonder, maar de gevelstenen des te meer. Deze stenen zijn van oorsprong spoorwegviaductversieringen die dit moderne pand op deze plek een historisch karakter moeten geven. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd er begonnen aan een ringspoorbaan rond Amsterdam, maar de crisis in 1933 gooide roet in het eten. In 1930 waren er wel al twee viaducten gereed gekomen – een over de Boerenwetering en een andere over de Amstelveenseweg. Zes beeldhouwers maakte sculpturen voor deze viaducten. Theo Vos en Jan Trapman werkten mee aan beide viaducten. Johan Polet en Frits van Hall maakten werk voor het Boerenweteringviaduct en Adriaan Remiëns en Marinus Vreugde aan het Amstelveensewegviaduct. Vanwege de slechte staat zijn beide bouwwerken na de oorlog afgebroken. Gelukkig werden de sculpturen opgeslagen, zodat ze hergebruikt konden worden. Bij nadere beschouwing is goed te zien dat de beelden allen onderwerpen hebben met betrekking tot de spoorwegen. Naast de stoom is ook al de elektriciteit verbeeld in de serie. Let ook op de sluitstenen welke werden hergebruikt aan de dakranden van het pand.

zaterdag 5 maart 2011

JOHAN POLET – Nijlpaarden- en leeuwenkoppen



                                                              ontwerptekening Piet Kramer





Buiten Hildo Krop hebben slechts weinig beeldhouwers sculpturen aan bruggen in Amsterdam gemaakt. Veel beeldhouwers voelden er steeds minder voor om ´in dienst´ van de architect hun werk te verrichten. Als een beeldhouwer in de jaren twintig al aan een bouwwerk mee mócht werken, dan had hij zich te schikken naar de ideeën van de architect. Als we het ontwerp van de Leidsepleinbrug van de architect Piet Kramer bekijken (zie boven), dan blijkt hoe weinig ruimte Johan Polet voor zijn bijdrage aan deze brug heeft gekregen. Mede hierdoor zijn de Nijlpaarden- en leeuwenkoppen uit 1925 van Polet erg royaal uitgevallen. De brug lijkt door deze koppen eerder op het entree van een dierentuin dan op de toegang tot een plein of brug. Maar mooi zijn ze wel!