JOS WILLEMS - Hommage

Hommage, uit 1994,  is de naam van het kunstwerk dat naast het gebouw van het voormalig stadsdeel Zeeburg staat. De maker van het beeld, Jos Willems, heeft zich laten inspireren door Georges Vantongerloo, een kunstenaar die bij voorkeur werkte met vormen in ruimtelijke constructies. Willems heeft dat teruggebracht naar het figuratieve, een aambeeld en een bolder. Dit zijn twee symbolen van bedrijvigheid die een duidelijke verwijzing zijn naar de geschiedenis van het Oostelijk Havengebied.

bron: Kunstwacht Zeeburg

HILDO KROP – Man met kleine figuren en Man met maskers

 foto uit 1986

Een gedicht van A. van Collem, De kunstenaar die de mensen de weg naar de hemel wijst, lag ten grondslag aan de voorstellingen die Hildo Krop  in 1927 op de twee brugpijlers van de brug over de Boerenwetering bij de Hobbemakade maakte. Krop probeerde zijn sculpturen een teken te laten worden. Een onderdeel van gemeenschapskunst die de richting aangaf naar een betere samenleving. Hij besefte dat zijn symbolisch idealisme wel eens tijdelijk zou kunnen zijn en moeilijk te begrijpen voor de van zijn wortels losgeraakte twintigste eeuwse mens. Hij bleef echter geloven in 'geëngageerde kunst'. Bij de opening van een tentoonstelling over zijn werk in 1960 in Groningen verwoordde hij het zelf zo: "Voor mij is de enige rede van bestaan van de kunstenaar dat er in de gemeenschap...geestelijke krachten leven die maken dat de mens niet leven kan van brood alleen en dat de mensen hun verlangens en idealen in vorm of klank of kleur willen zien of horen. Zolang die geestelijke krachten aanwezig zijn heeft de kunstenaar reden van bestaan. Zodra je je een toestand indenkt waarin die geestelijke krachten ontbreken, verliest de kunst elke zin".

bron: Het Geheugenvan PlanZuid, Marion Schrooten

ADRIAAN REMIËNS – Twee arenden

In de Veeteeltstraat in Betondorp bevinden zich bij de Duivendrechtselaan twee grote, gestileerde arenden. Deze beelden uit 1923 van Adriaan Remiëns sieren de fraaie bebouwing van Dick Greiner, de architect die ook de karakteristieke bibliotheek aan de Brink in dit stadsdeel heeft gebouwd.

HANS REICHER - Vrede

In 1962 werd op de hoek van de Radioweg en de Johannes van der Waalsstraat een bronzen beeld  van Hans Reicher op een sokkel geplaatst. Het was een knielende naakte vrouw die een duif los liet. Het moest Vrede verbeelden. Dat is in de buurt niet onopgemerkt gebleven. Vrede of niet, zoveel naaktheid in één keer was toen voor velen iets teveel van het goede. Twee keer per jaar kreeg het beeld dan ook een wit geschilderde beha aangemeten. Met luilak, dat op de zaterdag voor Pinksteren werd gevierd, en in de nacht van oud en nieuw. Die acties kwamen voort uit een soort collectief ervaren preutsheid die een uitweg vond in een beschaafde vorm van anoniem vandalisme. Niemand stoorde zich eraan. Na een paar dagen werd de beha gewoon weer weggepoetst.

bron: blog HuubMous

LUCIEN DEN AREND – Prof. Dr. Dirk Durrer

In 1986 maakte Lucien den Arend dit monument voor Prof. Dr. Dirk Durrer aan het Prof. Durrerplantsoen. Durrer was hoogleraar in de cardiologie in Amsterdam. De twee roestvrijstalen buizen vormen, parallel aan elkaar een naar opzij zwenkende lus waarvan de uiteinden op de grond steunen. De lus is een weergave van de aorta, de lichaamsslagader die vanuit het hart door het lichaam loopt.

In het trottoir is een steen aangebracht met de spreuk:

PRIMUM MOVENS

ULTIMUM MORIENS

(Wat het eerst beweegt sterft het laatst)

PETER ERFTEMEIJER – Drie figuren

 

Peter Erftemeijer heeft veel beelden gemaakt van gewone mensen die alledaagse dingen doen, zoals lopen bijvoorbeeld. Zijn drie levensgrote bronzen mensfiguren uit 2001 staan op de verbindingsroute van het Van Limbug Stirumplein naar het stadsdeelkantoor van het voormalige stadsdeel Westerpark. De figuren lopen als het ware van het plein naar dit stadsdeelkantoor en verbinden hiermee de Staatsliedenbuurt met het Westerpark. 

LIA VAN VUGT – Dansje

In het Hofwijckstraat staat een beeldje van Lia van Vugt met de titel Dansje. Het zou zomaar een zelfportret kunnen zijn. Als kind droomde Lia van Vugt ervan om danseres te worden. Het werd echter beeldhouwen. Maar haar eerste  beelden waren kleine balletdanseressen. Ook bij dit beeld uit 1996 is ze haar oude liefde niet vergeten.

bron: monografie Lia van Vugt, Janneke Wesseling, 2003

ELLERT HAITJEMA - Noordbeeld

Op een afstand lijkt het of er een autoband op het trottoir van de Meeuwenlaan staat. Van dichtbij blijkt dat de band geen band is maar een bronzen sculptuur met een serie figuratieve reliëfbeelden. “De reeks filmische reliëfs opdoemend uit het rulle oppervlak, tonen of verhullen geen lineaire verhaallijn. Voor de één kunnen deze beeld fragmenten als ingrediënten dienen voor een zich in gedachten ontrollende scène, voor de ander kan een enkel beeldfragment of de associatie ermee op zichzelf blijven staan. Het één sluit het ander niet uit, in tegendeel ze vullen elkaar juist aan”, aldus de maker van het beeld Ellert Haitjema.

PEER VENEMAN – fontein

“Uit de ronde top van de watersculptuur stroomt water langs duistere vormen naar beneden in de schaal. De koele stroom valt over de rand van de kom, spat op het voetstuk en gluidt ritselend langs ribbels en door gootjes op de grond. In de schaduw van de groene bomen flonkert de donkere toren geheimzinnig onder het bewegende water. Allerlei plantaardige en dierlijke vormen lichten op. Wie goed de toren bekijkt kan varkens, slangenkoppen en hagedissen ontdekken en misschien zelfs de contouren van voorwereldlijke planten en dieren”, aldus de toelichting van deze fontein op het Krugerplein in het boek ‘De Fonteinen van Amsterdam’. De maker van deze uit brons en natuursteen bestaande watersculptuur uit 1997 is van Peer Veneman.

bron:De fonteinen van Amsterdam, Elise Heyligers, 2005

OSWALD WENCKEBACH - Duiveltje

Boven de boogvormige toegangspoort naar de gemeenschappelijke binnentuin van het wooncomplex van de woningbouwvereniging Rochdale aan de Cornelis Krusemanstraat, bevindt zich een sluitsteen waarop een duiveltje is afgebeeld. Deze zandstenen gevelsteen uit 1924 is gemaakt door Oswald Wenckebach. 
Het gebeeldhouwde muurtje in het plantsoen voor de ingang is van later datum. Gezien de data 1903 - 1933 op de steen hebben we hier te maken met een gedenksteen van het dertig jarig jubileum van de Woningbouwvereniging. De maker hiervan is mij niet bekend.

HILDO KROP – Sluiswachters en Verladers

Over de Kostverlorenvaart aan het einde van de Overtoom ligt brug 199: de Overtoomse Sluis uit 1949. De naam Overtoomsesluis herinnert aan twee voorbije situaties: aan de sluis die op deze plek lag en aan de vroegere overtoom of overhaal tussen de Slotervaart en de Kostverlorenvaart. Deze scheepspassage lag tussen twee polderpeilen waarvan het niveau van 1,6 meter over een hellingbaan kon worden overbrugd. Met behulp van een lier, die met een groot wiel handmatig werd bediend, werden de scheepjes omhoog getrokken. De gebeeldhouwde sluitstenen aan weerzijden van de doorvaart zijn van de hand van Hildo Krop. De sluitsteen aan de oostzijde van de doorvaart verbeeldt de vroegere overtoom, waar het bedieningspersoneel, de sluiswachters, het  grote wiel in beweging zet om de bootjes over de helling te trekken. Aan de westzijde zijn de verladers van kisten groente en fruit afgebeeld.

bron: Bruggen in Amsterdam, Frank V. Smit, 2010