CARLA BOGAARDS – Walk on water

 

"Er was eens een man

zijn hart beklemd door twee handen van droefheid

Hij keek uit over het dok volgestouwd met schepen

zoals zijn hart een haven vol treurnis was "

Dit fragment uit een gedicht van Carla Bogaards is sinds 2006 op de halfronde kademuur aan de Hollandse Tuin te bewonderen. De schrijfster, journalist en docent schrijven woont zelf nabij het Westerdok. Het hele gedicht heet Walk on water. De woorden zijn door een steenhouwer in granieten plaatjes gegraveerd en van een fel oranje fluoricerende verfsoort voorzien. Het idee voor het gedicht is ontstaan uit het initiatief om 'Amsterdam haar dichters terug te geven'.

bron: Kunstwacht Amsterdam

JEROEN SPIJKER – Simon Vinkenoog

Op de poëzieafdeling van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) aan de Oosterdokskade, staat een bronzen portret van de dichter Simon Vinkenoog. Dit kunstwerk van de beeldhouwer Jeroen Spijker werd op 18 juli 2011 onthuld door Edith Ringnalda, de partner van Vinkenoog.

JAN MEEFOUT/ARIE TEEUWISSE/HANS REICHER/HANS ITTMAN – Acht zuilen

Aan de Wiltzanghlaan vinden we acht totempaal-achtige zuilen met elk twee reliëfbanden. Deze zuilen hebben verschillende afbeeldingen, zoals sprookjes, ambachten, plant en dier motieven. Deze beeldhouwwerken uit 1950 zijn gemaakt door vier verschillende beeldhouwers: Jan Meefout, Arie Teeuwisse, Hans Reicher en Hans Ittman.

MARIUS VAN BEEK, WIM TAP en HANK BEELENKAMP - Schip op Helling (VOC monument)

Het beeld ‘Schip op Helling’ aan de Grote Wittenburgerstraat is een artistieke verbeelding van het rijke verleden van de Oostelijke Eilanden. Het beeld is enerzijds een lofzang op de ondernemingsgeest van de VOC (Verenigde Oostindische Compagnie) en de technische ontwikkelingen die zij mogelijk maakten. De titel van het werk 'Schip op de helling' verwijst naar de vele scheepswerven van de VOC die zich hier op Wittenburg (en ook de overige Oostelijke eilanden Kattenburg en Oostenburg) bevonden, na de aanleg van de eilanden vanaf 1660. Vele honderden schepen werden hier gebouwd. Tegelijkertijd plaatst het werk een kritische noot richting de verschrikkingen die de VOC in overzeese gebieden heeft aangericht. In het beeld staat gegraveerd:
'Er ligt een roofstaat aan de zee, tussen Oost-Friesland en de Schelde'
Het is het beroemde citaat waarmee Multatuli zijn boek Max Havelaar eindigde; een aanklacht tegen de uitbuitingen van de Nederlanden in Nederlands-Indië.
Het beeld, gemaakt door Marius van Beek, Wim Tap en Hank Beelenkamp, stelt een schip voor dat de hoge golven doorkruist. De dragers van het schip verbeelden de windrichtingen. Aan de voorzijde prijkt een rondborstige dame als boegbeeld. Aan de achterzijde zijn wat gezichten in nood afgebeeld. Ze verwijzen naar de drenkelingen en de aan scheurbuik en andere ziekten overleden zeevaarders, maar ook naar de slachtoffers die de Hollandse ondernemingen teweeg brachten.

bron: Arttown, Amsterdam

HARRY VISSER – Dagboekfragmenten Anne Frank

 De Anne Frankschool, Nierstraat 41, is tot monument verklaard. Kunstenaar Harry Visser heeft in 1983 van de gevel van het gebouw een kunstwerk gemaakt. Hij heeft met behulp van een diaprojector enkele regels uit het dagboek van Anne Frank, in haar handschrift, op de gevel afgebeeld. Anne Frank ging van 1934 tot 1941 hier naar school. In 1954 kreeg de school de naam van Anne Frank. Over het ontstaan van het kunstwerk: Klik HIER

HILDO KROP – Lezende jongen

Op een hoeksteen aan de gevel van de voormalige Dongeschool (hoek Dintelstraat/Geulstraat) zit een jongen een boek te lezen. Achter deze jongen zien we aan dit beeldhouwwerk uit 1929 van Hildo Krop, ook nog een staand figuur. Dit zou een persoon uit het boek van de lezende jongen kunnen zijn, verbeeld in zijn gedachten. Maar het zou net zo goed de leerkracht kunnen zijn, die toeziet op zijn pupil.

FRITS SIEGER – Woutertje Pieterse en Femke

Op de Noordermarkt staat Woutertje Pietersen en Femke, de dochter van de wasvrouw. Dit beeld, een hommage aan Multatuli, is gemaakt door Frits Sieger in 1971. De geschiedenis van Woutertje Pieterse kan de tweede roman van Multatuli genoemd worden. Het is tevens het bekendste werk van Multatuli na Max Havelaar. Het verhaal gaat over een dromerige en poëtische Amsterdamse jongen, Wouter Pieterse, die opgroeit in een kleinburgerlijk milieu in de Franse tijd. De kleinburgerlijkheid van zijn omgeving en nieuwsgierigheid van Wouter komen vaak met elkaar in botsing, en vormen het hoofdthema van het boek. 

HILDO KROP – Gijsbrecht van Aemstel

Ter ere van de naamgever van het park bevindt zich aan de brug over het Vondelpark bij de 1^e Constantijn Huygensstraat een beeldhouwwerk met de verbeelding van de Gijsbrecht van Aemstel. Dit toneelspel van de grote Amsterdamse dichter Joost van den Vondel, geschreven ter ere van de opening van de Stadsschouwburg in Amsterdam, wordt regelmatig op 1 januari in deze schouwburg opgevoerd. Vondel gaf het stuk de titel: Gysbregt van Aemstel, d’ondergang van zijn stad en zijn ballingschap. Treurspel. Het beeldhouwwerk op de Vondelbrug uit 1939/42 is van de hand van Hildo Krop. 

JAN TRAPMAN – gevelsteen Leeszaal

Na de bouw van het woningcomplex De Dageraad  (P.L.Takstraat) bleef er een lege ruimte over, die in 1921 de naam Coöperatiebuurt had gekregen. In 1922 gaf De Dageraad opdracht aan architect Michel de Klerk om een plan te maken voor deze ruimte. De eerste plattegronden werden ontworpen door De Klerk. Na zijn plotselinge dood in 1923 nam Piet Kramer de opdracht over. Woningbouwcomplex Coöperatiehof is een ensemble van drie woonblokken met arbeiderswoningen, en een vergaderzaal en leeszaal ter emancipatie en verlichting van de arbeidersbevolking. Op de gevelsteen, gemaakt door beeldhouwer Jan Trapman, boven de ingang is nog te zien welk hoger doel deze voormalige leeszaal diende. Een rij boeken met daaronder de sleutel tot de kennis. Ook zien we een slang die rond de boom der kennis slingert.

PIET ESSER – Bredero monument

Naar aanleiding van de herdenking van de 350^ste sterfdag van Gerbrand Adriaensz Bredero, werd aan de beeldhouwer Piet Esser de opdracht verstrekt voor het maken van een monument ter nagedachtenis van deze volksschrijver. Esser verbeeldde een vermakelijke scene uit Bredero´s blijspel De Spaansche Brabander, waarin de hoofdrolspeler Jerolimo, een oplichter uit de Zuidelijke Nederlanden, de dame van de lichte zeden, Trijn Snaps, probeert te kussen. Het beeld werd in 1968 op de Nieuwmarkt onthuld.

" 't kan verkeren "

bron: Het Amsterdams Beeldenboek, 1996