BEN GUNTENAAR - Plastische tekens in steen

 

Naar aanleiding van mijn blogbericht gisteren, laat ik vandaag een beeldengroep bij de Australiëhavenweg zien. Aan het begin van deze weg, bij de Haarlemmerweg staan in het gras een serie gehakte stenen. Dit zijn geen geabstraheerde kangoeroes maar een kunstwerk met de naam ‘Plastische tekens in steen’– in de volksmond ‘Stonehenge’ – van Ben Guntenaar. Het kunstwerk uit 1969 stond eerst op het Confuciusplein, waar het weg moest vanwege de stedelijke herstructurering. Vanaf 2007 staat het hier aan de Australiëhavenweg.

BEN GUNTENAAR – z.t.

Voor de Rietveld-academie staat een abstract beeld uit 1966 van Ben Guntenaar. Vanaf de zestiger jaren tot eind jaren tachtig was Guntenaar als docent verbonden aan deze academie. Aanvankelijk werkte Guntenaar figuratief met de materialen hout, brons en zandsteen of travertijn, maar rond 1975 werd zijn stijl abstracter en minimalistischer.

BEN GUNTENAAR – Drie Pilonen

“Wie beeldhouwer Ben Guntenaar ontmoette, zag vooral zijn handen. Die waren groot”, aldus een necrologie in Trouw (29.06.2009). Zijn vroege werken waren figuratief, maar zoals meer beeldhouwers van zijn generatie, ontwikkelde Guntenaar zich in de richting van de abstractie. Een van die abstracte werken staat in Molenwijk bij de flat Spinnekop. Dit werk, Drie pilonen, dateert uit 1970.

BEN GUNTENAAR – Verschuivingen

In 1975 vierde Amsterdam zijn zevenhonderdjarig bestaan. Bij die gelegenheid werd het beeld Verschuivingen van Ben Guntenaar in de Churchill-laan geplaatst. Guntenaar liet graag in zijn werk verschillende technieken zien. Steen kan worden gespleten, of gezaagd. Hij wilde alles weten over eeuwenoude technieken. In Frankrijk ging hij oude steenhouwers af, en vroeg hen hoe hun vaders en grootvaders gewerkt hadden. Hij wilde weten hoe de Inca’s werkten en reisde voor dat onderzoek naar Peru. Daar zag hij hoe het kon dat de Inca-bouwwerken bleven staan, ondanks aardbevingen. De stenen waren namelijk precies zo geplaatst zoals ze uit de steengroeve gehaald waren, in dezelfde volgorde en met dezelfde opbouw. Daardoor paste het allemaal precies in elkaar.

BEN GUNTENAAR – Jongeren

Aan woningen in de Hoornsestraat en Nibbixwoudstraat hangen gevelreliëfs van Ben Guntenaar. Deze vier reliëfs uit 1949 zijn een onderdeel van in totaal acht gevelstenen. De andere vier in de Andijkstraat/Enkhuizerstraat en Schermerstraat zijn van de hand van Wim van Hoorn (zie Van Hoorn). De vier stenen van Guntenaar laat de naoorlogse  jeugd zien en vooral de vrijheid van de jeugd: spelende kinderen, kinderen in de natuur, meisje met bloemen en een jongen met een spannend boek, waarschijnlijk over techniek en vliegtuigen.